برای بیشتر بیمارانی که دندان هایشان را ارتودنسی می کنند، قرار دادن ارتودنسی ثابت (که متداولاً به آن بریس گفته می شود) مهمترین قسمت درمان است که این بریس ها معمولا از نوع فلز نقره ای رنگ می باشند. با این وجود بریس های ثابت قدیمی که ظاهری فلزی داشتند، تنها گزینه ی حاضر نیست و انواع متفاوتی از بریس های ثابت امروزه موجود می باشد مانند بریس های سرامیکی، بریس های خود تنظیم (دیمون) و بریس های پشت دندانی.

ابتدا باید به تفاوت ارتودنسی ثابت و  ارتودنسی متحرک پرداخت. بریس های ثابت با بند های فلزی یا چسب های مخصوص به دندان متصل می شود و معمولا تا پایان روند درمانی از دهان بیمار خارج نمی شوند. ارتودنسی های متحرک مانند الاینر های شفاف باید روزی ۲۲ ساعت در دهان قرار داشته باشند که در صورت لزوم می توانند توسط خود بیمار به آسانی خارج شوند. در حالی که الاینر های شفاف می توانند برای مشکلات جزئی تا متوسط دندان مورد استفاده قرار بگیرند، ارتودنسی های ثابت می توانند مشکلات بسیار جامع تر و پیچیده تری را اصلاح کنند.

انواع ارتودنسی ثابت

بریس های ثابت فلزی

بریس های فلزی از زمان گذشته در دسترس بوده اند اما امروزه در وزن و ساختار، سبک تر از گذشته هستند و از جنس استیل رنگ ثابت می باشند. بریس های فلزی دارای براکت های فلزی هستند که با سیمان خاصی روی هر دندان نصب می شوند و این براکت ها همگی به وسیله ی سیم ارتودنسی به هم متصل می باشند و نهایتا باعث فشار آمدن به دندان شده و دندان به آهستگی به جای درست خودش باز می گردد.

سیم های ارتودنسی ثابت به وسیله ی نوار های لاستیکی (کش های ارتودنسی) به براکت ها متصل می شوند. این کش ها در هر نوبت که بریس ها توسط پزشک محکم می شوند تعویض خواهند شد. برخی از بریس ها به این کش های ارتودنسی نیاز ندارند که به آنها بریس های خود تنظیم یا دیمون می گویند.

روش کار این بریس ها نیز مانند بریس های فلزی می باشند با این تفاوت که براکت های آنها از جنس سرامیک شفاف و روشن است. بریس های سرامیکی به دلیل اینکه نسبت به بریس های فلزی غیر قابل تشخیص و نامحسوس تر هستند، در میان مردم خصوصا بزرگسالان از محبوبیت فراوانی برخوردارند. طبق گفته متخصصین ارتودنسی در برخی موارد، بیمارانی که از این دست بریس ها استفاده می کنند کش های ارتودنسی شان تغییر رنگ داده که ممکن است اثر آن روی دندان باقی بماند.

بریس های خود تنظیم (دیمون)

هر کدام از تولیدکنندگان محصولات ارتودنسی نوعی از بریس های دیمون را تولید می کنند که میتواند از جنس سرامیک یا فلز باشد که ممکن است مزایای بسیاری به همراه داشته باشند. دراین بریس ها به جای استفاده از کش برای نگه داشتن سیم ارتودنسی، از یک مکانیسم یکپارچه استفاده می شود که به سیم ارتودنسی این امکان را می دهد تا راحت تر حرکت کند. تاکنون گزارشی مبنی بر اینکه این نوع بریس ها نتیجه ی مطلوب تری از دیگر انواع ارتودنسی ثابت داشته اند، به دست نیامده است اما شواهد حاکی از آن است که زمان لازم برای تعویض سیم ارتودنسی در این روش کاهش پیدا می کند و به دلیل عدم وجود کش های ارتودنسی، احتمال تغییر رنگ آنها نیز بسیار کمتر است.

بریس های پشت دندانی

برخلاف بریس هایی که تاکنون مطرح شد، این نوع بریس ها روی سطح داخلی دندان نصب می شوند که آنها را از دید عموم مخفی می کند. بسیاری از پزشکان این بریس ها را به علت موثر بودنشان به بیماران خود پیشنهاد می کنند. بریس های پشت دندانی همچنین می توانند مشکلات بسیاری را برای بیمار به همراه داشته باشد مانند دشواری در تکلم، درد زبان و عدم توانایی تمیز نگه داشتن بریس ها به علت دسترسی دشوار. هزینه ی ارتودنسی با بریس های پشت دندانی در مقایسه با بریس هایی که قبل تر اشاره شد، گران تر می باشد و این به دلیل آن است که هزینه های آزمایشگاه برای تولید این بریس بالاتر بوده و مدت زمان بیشتری برای نصب و تنظیم این بریس ها لازم است.

مزایای ارتودنسی ثابت

برخی از فواید ارتودنسی ثابت عبارتند از:

  • بریس‌های ارتودنسی ثابت می‌توانند حتی شدیدترین مشکلات و ناهنجاری‌های دندانی شما را درمان کنند.
  • هزینه انجام ارتودنسی با بریس‌های ثابت نسبت به بریس‌های متحرک ارتودنسی کمتر است.
  • بریس‌های ثابتی مانند بریس‌های لینگوال یا پشت دندانی و بریس‌های سرامیکی به راحتی توسط مخاطب دیده نمی‌شوند؛ درنتیجه استفاده از این بریس‌ها، به نوعی یک نوع ارتودنسی نامرئی محسوب می‌شود.
  • تنوع رنگی در کش‌های رنگی ارتودنسی فلزی بسیار بالا است و این کش‌ها می‌توانند ظاهر ارتودسی شما را زیبا کنند.
  • بریس‌های ارتودنسی ثابت فلزی، مستحکم بوده و به راحتی نمی‌شکنند.

معایب استفاده از ارتودنسی‌های ثابت

انجام هر روش درمانی یا ترمیمی می‌تواند در کنار مزایای زیادی که دارد، معایبی هم داشته باشد. بریس‌های ارتودنسی ثابت، از این قاعده مستثنی نیستند. در این قسمت ما شما را با برخی معایب استفاده از بریس‌های ارتودنسی ثابت، آشنا می‌کنیم:

  • طول دوره درمانی با بریس‌های ارتودنسی ثابت، نسبتا طولانی بوده و انجام آن ممکن است بین یک تا سه سال طول بکشد.
  • در هنگام استفاده از این بریس‌ها، شما باید از رژیم غذایی خاصی پیروی کنید و مواظب باشید که بریس‌های شما تحت فشارهای زیاد نشکنند یا آسیبی نبینند.
  • در طول مدتی که این بریس‌ها روی دندان‌های شما قرار دارند، شما نمی‌توانید مواد غذایی را گاز بزنید و برای جویدن آن‌ها باید از دندان‌های عقبی خود استفاده کنید تا به بریس‌های شما آسیبی وارد نشود.
  • هنگامی‌که شما از بریس‌های ثابت ارتودنسی استفاده می‌کنید باید در طول دوره درمانی خود، جلسات ملاقات متعددی با دندانپزشکتان داشته باشید. او در طی این جلسات بریس‌های ارتودنسی شما را سفت می‌کند؛ درنتیجه استفاده از بریس‌های ارتودنسی ثابت باعث می‌شود که شما پس از انجام ارتودنسی، به مطب دندانپزشکی خود رفت و آمد داشته باشید.
  • بریس‌های ارتودنسی ثابت اگر به درستی ایمن نشده باشند می‌توانند بافت نرم داخل دهان شما را خراش داده و زخم‌های کوچکی را در این ناحیه ایجاد کنند.
  • انجام ارتودنسی ثابت روی دندان‌ها ممکن است با ایجاد درد و ناراحتی‌های خفیفی همراه باشد.
  • تمیز کردن دندان‌ها با وجود بریس‌های ثابت ارتودنسی، کار مشکلی است و در صورت عدم رعایت بهداشت صحیح دهان و دندان‌ها در طول دوره ارتودنسی ممکن است لثه‌های شما عفونت کنند و متورم شوند. تورم لثه‌ها می‌تواند با کند کردن سرعت حرکت دندان‌ها، طول دوره درمان ارتودنسی شما را بیشتر کند.

مراقبت و نگهداری از ارتودنسی ثابت

پس از قرار گرفتن بریس ها روی دندان، مهم ترین اقدام برای رسیدگی به دندان ها مسواک زدن و استفاده از تمیزکننده های بین دندانی است. همچنین باید به فضا های بین بند ها و لثه ها بیشتر رسیدگی کنید. تجمع غذا در اطراف بند ها و سیم های ارتودنسی می تواند باعث ایجاد لکه، پوسیدگی و بوی بد دهان شود. پس بعد از هر وعده ی غذایی مسواک بزنید.( زمان بگیرید و درست مسواک بزنید). در انتخاب خمیر دندان و همینطور وسیله های تمیز کننده ی بین دندانی از پزشکتان کمک بگیرید. ارتودنسی ممکن است نوع تغذیه تان را نیز تغییر دهد.

از خوردن چه غذا هایی بپرهیزیم

  • غذاهای سخت و تُرد (چیپسی):

– یخ: می توانید از آن تنها در نوشیدنی ها استفاده کنید اما از جویدن و گاز زدن آن خودداری کنید.

– تکه های سفت پیتزا.

– سیب زمینی سرخ کرده تُرد.

– چیپس: از خوردن چیپس بپرهیزید و سعی کنید از تنقلات جایگزین که نرم تر باشند مثل پفک استفاده کنید.

– گردو، بادام زمینی، پاپ کورن: آنها ممکن است در فضای بین ارتودنسی ها گیر کنند و منجر به عفونت لثه شوند.

– آبنبات های سخت.

  • غذاهای چسبناک:از خوردن تنقلات چسبنده مانند تافی ها، کارامل و آدامس های بادکنکی خودداری کنید. میوه ها و سبزیجاتی مانند سیبو هویج باید به تکه های کوچک بریده شده و سپس میل شوند. از مکیدن لیمو ترش و شیرین بپرهیزید زیرا باعث تخریب مینای دندان می شوند. از خوردن ناخنها یا گاز زدن ته مداد خودداری کنید زیرا باعث شل شدن بریس ها می شوند. به طور کلی باید در نگهداری از ارتودنسی هایتان نهایت سعی خود را داشته باشید و برای به دست آوردن بهترین نتیجه ی ممکن باید با پزشک خود همکاری کرده و در صورت بروز هرگونه مشکل به پزشک خود اطلاع دهید.